Giáo Dục

Kinh độ là gì? vĩ độ là gì tọa độ địa lý là gì?

Trên Trái đất chia ra các cực khác nhau. Tại các bán cầu hình thành các đường nối liền các Địa cực với nhau gọi là kinh độ và vĩ độ. Ngoài ra, còn có kiến thức về tọa độ địa lý. Vậy kinh độ là gì vĩ độ là gì tọa độ địa lý là gì? Hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu kiến thức địa lý trên.

Khái niệm kinh độ là gì vĩ độ là gì

Kinh độ là gì?

Theo tiếng Hy Lạp Lambda, kinh độ được kí hiệu là (λ) và được hiểu là giá trị địa lý theo hướng đông – tây. Hay nói cách khác, kinh độ là các đường thẳng (nằm dọc). Một đường kinh độ còn được biết đến là kinh tuyến.

Về kinh tuyến: kinh tuyến là các đường kinh độ tạo thành nửa đường tròn trên bề mặt Trái đất. Độ dài của các đường kinh tuyến khoảng 20 km và nối liền 2 Địa cực. Kinh tuyến cắt thẳng góc với đường xích đạo, hướng chỉ Bắc – Nam.

Vĩ độ là gì?

Vĩ độ, theo bảng chữ cái Hy Lạp kí hiệu là phi () là các giá trị địa lý để chỉ một vị trí xác định trên bề mặt Trái đất. Vĩ độ chỉ các điểm ở phía Bắc hay phía Nam của xích đạo. Hay nói cách khác trên bản đồ địa lý, các đường nằm ngang gọi là vĩ độ. Một vĩ độ cũng được gọi là vĩ tuyến.

Xem Thêm :  Vai trò của cây xanh trong thiết kế cảnh quan sân vườn

Vĩ tuyến: được hiểu là một vòng tròn nối tất cả các điểm có cùng vĩ độ. Các vĩ tuyến chạy theo hướng Đông – Tây và vị trí của chúng được xác định bằng kinh độ. Một vĩ tuyến bao giờ cũng vuông góc với một kinh tuyến tại chính giao điểm của nó. Càng về phía gần cực Trái đất thì các vĩ tuyến càng có đường kính nhỏ hơn.

Tọa độ địa lý là gì?

Hệ tọa độ địa lý là hệ tọa độ mà ở đó cho phép mọi điểm nằm trên đó xác định vị trí cụ thể bằng tập hợp các số và kí hiệu. Các tọa độ bao gồm số biểu diễn vị trí thẳng đứng và hai hoặc ba số biểu diễn vị trí nằm ngang.

 

Thông tin quan trọng

Vài thông tin quan trọng mà bạn nên biết:

– Kinh tuyến gốc: là kinh tuyến 0 độ và đi qua đài thiên văn Grin – uýt (ngoại ô thành phố Luân Đôn)

– Kinh tuyến Đông: các kinh tuyến nằm bên phải kinh tuyến 0 độ gọi là kinh tuyến đông

– Kinh tuyến Tây: các kinh tuyến nằm bên trái kinh tuyến 0 độ gọi là kinh tuyến Tây.

– Vĩ tuyến gốc: đường chia quả địa cầu thành hai nửa bằng nhau Bán cầu Bắc và Bán cầu Nam gọi là vĩ tuyến gốc (hay gọi là đường xích đạo). Vĩ tuyến gốc là đường lớn nhất trên Địa cầu.

– Vĩ tuyến Bắc: các đường nằm từ vĩ tuyến gốc đến cực Bắc gọi là vĩ tuyến Bắc

– Vĩ tuyến Nam: các đường nằm từ vĩ tuyến gốc đến cực Nam gọi là vĩ tuyến Nam.

Tác động của vĩ độ

Vĩ độ có tác động quan trọng lên đặc điểm của Trái đất. Vĩ độ ở khu vực có ảnh hưởng đến khí hậu và thời tiết của tại khu vực đó. Tại một vị trí địa lý, vĩ độ xác định các xu hướng trong cực quang, gió thịnh hành và các đặc trưng tự nhiên khác.

Xem Thêm :  Soạn bài ôn dịch thuốc lá

Vì vĩ độ có tác động đến hình thành các kiểu khí hậu như nhiệt đới, ôn đới, hàn đới nên cũng góp phần hình thành các kiểu nền kinh tế đặc trưng của một số vùng nhất là nền nông nghiệp. Việc tìm ra các mối quan hệ giữa các kiểu thời tiết, khí hậu và nền kinh tế tương ứng giúp việc tìm ra quy luật phát triển kinh tế của các vùng đó.

Chiều dài của một độ cung

Chiều dài một độ cung trong khác biệt về vĩ độ theo hướng bắc-nam, 60 hải lý hay 111 kilômét hoặc 69 dặm Anh tại bất kỳ vĩ độ nào.

Chiều dài của một độ cung trong khác biệt về kinh độ theo chiều đông tây,  tại xích đạo là xấp xỉ con số nêu trên nhưng giảm dần tới 0 tại hai cực.

Trong trường hợp hình phỏng cầu, một kinh tuyến và kinh tuyến đối diện của nó tạo thành một hình elip, như vậy thì biểu thức chính xác chiều dài một độ cung vĩ độ sẽ là: π/180°M () 

Tương tự, biểu thức chính xác cho chiều dài của một độ cung vĩ độ sẽ là: π/180°cos () N () 

Các kiểu vĩ độ

Vĩ độ thông thường: là nói tới vĩ độ trắc địa vĩ độ địa lý. Nó là góc giữa mặt phẳng xích đạo và đường vuông góc với elipxoit tham chiếu.

Vĩ độ rút gọn: thường dùng trong hình phỏng cầu, là các đường tạo ra các đường tròn mà bán kính giống với bán kính các hình tròn được tạo thành bởi các đường vĩ độ tương ứng trên hình cầu.

Vĩ độ bảo toàn diện tích: vĩ độ tạo ra sự biến toàn diện tích sang hình cầu.

Vĩ độ cầu trường: là khoảng cách từ bề mặt xích đạo, vẽ theo tỷ lệ (vùng cực là 90 độ)

Xem Thêm :  Văn bản: đấu tranh cho một thế giới hoà bình

Vĩ độ bảo toàn góc: tạo sự biến đổi góc sang hình cầu

Vĩ độ địa tâm: góc giữa mặt phẳng xích đạo và đường thẳng từ tâm trái đất tới một điểm.

Vĩ tuyến đặc biệt

Các vĩ tuyến đặc biệt trên Trái Đất gồm có là:

– Vòng Bắc cực (66° 33′ 38″ vĩ bắc)

– Hạ chí tuyến (23° 26′ 22″ vĩ bắc)

– Xích đạo (0° vĩ bắc)

– Đông chí tuyến (23° 26′ 22″ vĩ nam)

– Vòng Nam Cực (66° 33′ 38″ vĩ nam)

Các vĩ độ nằm trong hai đường chí tuyến là lúc mặt trời lên thiên đỉnh. Các vĩ độ ở cao hơn về phía Bắc và phía Nam của vòng cực Bắc và vòng cực Nam là chỉ các ngày vùng cực.

Như vậy, những thông tin quan trọng về kinh độ là gì vĩ độ là gì, tọa độ địa lý là gì cũng như kinh tuyến và vĩ tuyến trên trái đất. Các bạn hãy theo dõi và biết thêm về các thông tin địa lý quan trọng.


Phương hướng trên bản đồ. Kinh độ, vĩ độ và tọa độ địa lí – Môn Địa lí 6 – Thầy Vũ Hải Nam


Bản đồ là một phương tiện đặc trưng và cần thiết trong học tập môn Địa lí. Để sử dụng bản đồ có hiệu quả, trước hết các em cần nắm chắc những quy ước về phương hướng của bản đồ, biết cách xác định vị trí của các địa điểm trên bản đồ. Trong bài học này, thầy giáo Vũ Hải Nam sẽ giúp các em hiểu và vận dụng tốt các kĩ năng sử dụng bản đồ cơ bản nhất. Học trực tuyến cùng thầy Nam tại: http://tuyensinh247.com Học trực tuyến tại: http://tuyensinh247.com
Fanpage: https://fb.com/luyenthi.tuyensinh247/

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Giáo Dục

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button